Anotacións etiquetadas ‘Xosé María Lema Suárez’

En EL CORREO do día 3 viña un artigo de opinión titulado Coruña, que nun principio versaba sobre o topónimo e acababa cun novo ataque ó ensino en galego. Sobre o topónimo xa ditaminaron hai anos as máximas autoridades lingüísticas deste país e nada teño que engadir, pois non son tan atrevido como outros.

O que si lle quería dicir ó articulista que ese chascarrillo do "sete ó caldeiro", atribuído a un profesor de matemáticas dun instituto do norte de Lugo (canto máis lonxe mellor), é máis vello que andar a pé e xa o teño escoitado ós "castellanos de Castilla", posto que neste idioma tamén hai "calderos y cubos" que poden facer rir utilizados en distinto nivel de lingua. Mentres non se cite a ese profesor da frase, con nome e apelidos, consideraremos que só é unha mentira máis -"elevada al cubo (o al caldero)"- das moitas que se levan publicado contra o galego.

Os profes de matemáticas que dan as clases en galego son tan licenciados universitarios como os que as dan en castelán. Eu tamén lle podería contar o chiste daquel pai que vai ó colexio protestar porque o fillo non entende as palabras raras en galego do profesor de Historia. "¿E cales son esas palabras raras en galego?", pregunta o director. "Pues le son: paleolítico, neolítico, megalítico?".

O propio articulista bota man dos prexuízos contra o galego cando afirma que o noso idioma é parco en termos científicos. ¡Como se o castelán fose o idioma internacional da ciencia, vamos! A isto xa lle contestaron cualificados científicos galegos que traballan no Centro de Investigación Nuclear de Xenebra. E tamén lle están contestando de ano en ano os responsables do programa ConCiencia do Consorcio compostelán, que traducen do inglés ó galego e ó castelán indistintamente as conferencias dos premios Nobel que traen.

Para colaborar co "noso" goberno na súa vergonzosa cruzada antigalega utilicen uns argumentos menos burdos e non insulten a nosa intelixencia, que o galego, con mil anos de historia, non é un idioma recén chegado ó concerto internacional.

Artigo publicado o domingo 11 de outubro de 2009 en El Correo Gallego

Na compaña do ilustre galeguista Avelino Pousa (95 anos), acudín o pasado 30 de maio á Casa das Palabras de Vigo á presentación do libro Homenaxe a Neira Vilas e a Balbino, o neno labrego (Edicións Ismael González). Coa presenza do propio escritor e Anisia Miranda, a súa dona, alí estivemos moitos dos que colaboramos neste libro-homenaxe. Na miña colaboración fago comparanza entre a escola de Balbino, dos anos corenta, coa de meu pai, da década anterior republicana (1931-1936), botando man dun caderno que dela escribira o meu proxenitor en 1937 cando só tiña 14 anos. As comparanzas saltaban á vista: mentres meu pai falaba con agarimo da súa escola, malia as carencias económicas que esta tiña, Balbino falaba da súa como unha escola deprimente e represiva; só a chegada dunha mestra nova -Eladia, da que se namora-, lle devolvera momentaneamente a ilusión.

Con motivo da redacción deste traballo volvín ler as Memorias dun neno labrego de Neira Vilas, unha das máis traducidas da nosa literatura. Todos sabemos case de memoria a forma derrotista e resignada de empezar as súas memorias o despois inconformista neno neiravilán: "Eu son... Balbino. Un rapaz da aldeia. Coma quen dis, un ninguén. E ademais, probe. Porque da aldeia tamén é Manolito, e non hai quen lle tusa". Manolito era o refinado fillo do señor que lle tiña arrendadas as terras ó pai de Balbino. Eu non sei se o presidente "noso" -el prometeu selo para todos-, Sr. Núñez Feijóo, leu algunha vez as Memorias do neno labrego (ó conselleiro de Educación xa non me molesto en preguntarllo).

É imposible que quen as lese persiga a lingua galega con tal saña. Na pequena gran novela de Neira, o neno pobre, Balbino, sofre constantes abusos do neno rico, Manolito, "un rapaz moi limpiño que come pantrigo". Nas liortas e tirapuxas que ten con el, Balbino ve con mágoa como incluso o seu propio pai se lle pon en contra, porque Manolito "é o neno do señor e abonda".

Acabo de ver na prensa esas enquisas preparadas polo conselleiro de Educación para disfrazar o plan de exterminio do galego do ensino, para o que non lle doe gastar 200.000 euros nestes tempos de crise. Enquisas pensadas e repensadas para xustificar o que se pretende de antemán: a morte súbita do galego. Nin sequera dan a oportunidade de optar polo 50 % de materias en cada idioma.

Despois, o baixo nivel de autoestima de moitos galegos polo seu idioma fará o resto e o lóxico é que as actitudes entreguistas coma a do pai de Balbino na novela -que defendía o fillo do señor e non o seu- se dean a feixes. Crónica dunha morte anunciada: ¡que valentes!

Entón veume á mente o pobre Balbino e a súa escola da primeira época de Franco. Dicíase que o Goberno do Sr. Feijóo volvía no tratamento á lingua á etapa preautonómica. Non é certo: retrocede setenta anos atrás ó primeiro franquismo, á longa noite de pedra dos anos corenta.

O noso Presidente só goberna para uns; non esconde que só lle interesan os nenos dos señores e pretende recluír en guetos ou reservas ós Balbinos galegofalantes separándoos dos Manolitos castelánfalantes para que non os contaminen co seu acento...

Só nos queda esperar se tamén haberá, nesta triste Galicia do apartheid lingüístico que nos espera, autobuses escolares distintos para nenos dun e doutro idioma, e, no caso de aínda seren comúns, pregúntome se estarán obrigados os Balbinos a cederlles o asento ós Manolitos.

Publicado en Galicia Hoxe o 8 de xuño de 2009